Okul öncesi çocuklarda telefon ‘bakıcı’ olarak kullanılıyor

Özel Denizli Cerrahi Hastanesi Uzman Klinik Psikoloğu Gülşah Özcan, çocukların ve ergenlerin ekran başında çok vakit geçirmesiyle ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Ailelerin bu konuda önemli bir rol oynadığını belirten Psikolog Özcan, “Çocuklar, günümüzde yaygın olarak kullanılan teknolojik aletlerle çok erken yaşlarda tanışıyor. Ve ebeveynler belli bir süre sonra çocukların ekran başında geçirdikleri zamanı yönetmekte zorlanabiliyor. Bu durumda ebeveynler sorumluluğu en başta üstlenmelidirler. Erken çocukluk, izleme alışkanlıklarının başladığı, gelişimsel eğilimlerin olduğu ve bireyin gelecekteki yaşamını etkileyebilecek bir dönemdir. Bu dönemde çocuklar gördükleri ve işittikleri şeylerden yetişkinlere göre daha fazla etkilenir. Erken çocukluk döneminde çocuklar yüz yüze etkileşim yoluyla öğrenmeleri ve dil gelişimi bakımından pasif dinlemek yerine aktif konuşmalara dahil edileceği ortamlarda bulunmalıdır” dedi.

“Ekrandaki içeriği denetlemek ebeveynin sorumluluğundadır”
Ekran konusunda çocuklara sınırlama getirilmesi gerektiğini belirten Özcan, “Çocuklarda ekran kullanımı süre sınırlaması dahilinde olmalıdır ve çocuk bu konuda bilgilendirilmelidir. Uygun olmayan sürelerde ekran kullanımının sağlığına ve gelişimine zararlı olduğu, bağımlılık riski taşıdığı, konuşma-dikkat-muhakeme becerilerine olumsuz etkileri olduğu, dürtü ve öfke kontrolünü zorlaştırdığı, görme problemleri, halsizlik, beden duruş bozukluğu, uyku ve yeme bozuklukları riskini artırdığı belirtilmelidir ve çocuk süre bitimine 10 dakika kala süresinin biteceğine dair bilgilendirilmelidir. Sınırlandırmanın keyfi olmadığının söylenmesi, uygulamada ebeveynlerin ikisinin de kararlı ve tutarlı olması çok önemlidir. “Çocuk bugün evde, hadi bugün fazla oynasın, beni de fazla rahatsız etmesin” demek kuralları öncelikle sizin ihlal etmeniz demektir. Aynı zamanda ekrandaki içeriği denetlemek de ebeveynin sorumluluğundadır. Aşırı şiddet ve cinsellik içeren içerikler, bahis, kumar ve pornografik siteler engellenmelidir” ifadelerini kullandı.

Baskı ergenlik dönemde bir çok şeyi gizli tutuyor
Ailelerin ikili diyalogları iyi kurması gerektiğini ifade eden Psikolog Özcan, “Özellikle okul öncesi dönemde ekranın “bakıcı” olarak kullanılması, çocuğu üzmemek ya da sakinleştirmek amacıyla verilmesi ya da yemek yedirebilmek için kullanılması yavaş yavaş bağımlılık halini alabiliyor. Bu durumlardan mutlaka kaçınılmalıdır. Anne babanın çocuğa (özellikle ileri dönemlerde de) etki edebilmesi aralarındaki ilişkinin güçlü olmasına bağlıdır. Aile içi ilişkiler olumlu olduğunda çocuklar iş birliğine daha yatkın olmaktadır. Ayrıca ebeveynler kendi ekran kullanımlarına dikkat etmelilerdir. Eğer sürekli onu takip eden ve baskılayan bir ebeveynseniz, ergenlik dönemindeki çocuğunuz birçok konuda sizden gizli hareket edecektir. Çocukları ekrandan uzak tutabilmek için ekran yerine tercih edebilecekleri eğlenceli aktiviteler planlanabilir” dedi.